Çfarë vishnim

Veshjet tradicionale: xhubleta dhe plisi

Veshjet tradicionale dalin ende në dasma, festa dhe festivale. Ja pjesët për të cilat pyesin më shumë njerëzit.

Përditësuar më

Përgjigjja e shkurtër

Xhubleta është fundi në formë kambane prej shajaku të zi që vishnin gratë e malësive veriore; UNESCO e futi në listën për mbrojtje urgjente më 2022. Plisi, i quajtur edhe qeleshe, është kësula e bardhë prej shajaku që vishnin burrat.

Verifikuar · kontrolluar më 25 tetor 2026

Burimi: UNESCO: Xhubleta, skills, craftsmanship and forms of usage (2022)

A woman from Grudë in traditional dress, photographed by Pjetër Marubi
Një grua nga Gruda me veshje tradicionale, foto e Pjetër Marubit. Foto: Pjetër Marubi (1834-1903) · Public domain · Wikimedia Commons

Xhubleta

Verifikuar · kontrolluar më 25 tetor 2026

Xhubleta është një veshje në formë kambane prej shajaku të zi, që e vishnin gratë në malësitë e Shqipërisë së veriut. Më 2022 UNESCO i regjistroi aftësitë, mjeshtërinë dhe mënyrat e të veshurit të saj në Listën e Trashëgimisë Kulturore Jomateriale që Ka Nevojë për Mbrojtje Urgjente.

Burimi: UNESCO: Xhubleta, skills, craftsmanship and forms of usage (2022)

Plisi ose qeleshja

Verifikuar · kontrolluar më 25 tetor 2026

Kësula e bardhë prej shajaku ka disa emra: qeleshe, plis ose qylah. Një film dokumentar në portalin TIB AV tregon si bëhen kësulat me dorë në një punishte familjare në Prizren.

A white felt qeleshe (plis) cap, a modern one printed with the eagle
Një qeleshe (plis) e bardhë prej shajaku, një e sotme me shqiponjën të stampuar. Foto: A.jobs02 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Burimi: TIB AV-Portal: making white felt caps in Prizren (film)

Kostumet krahinore

E panjohur · kontrolluar më 25 tetor 2026

Çdo krahinë kishte veshjen e vet dhe familjet shpesh ruajnë një palë për dasma. Nuk po e rendisim veshjen e çdo krahine derisa ta kemi me burim të saktë; nëse keni një kostum familjar dhe historinë e tij, na e dërgoni.

Traditional costumes and textiles from the Elbasan region
Kostume dhe tekstile tradicionale nga krahina e Elbasanit. Foto: User:Margott · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Pyetje të shpeshta

Çfarë është xhubleta?

Një veshje në formë kambane prej shajaku të zi që e vishnin gratë e malësive veriore të Shqipërisë. UNESCO e listoi për mbrojtje urgjente më 2022.

Cili është ndryshimi mes plisit dhe qeleshes?

Janë emra për të njëjtën kësulë të bardhë prej shajaku; qylah është një tjetër.

Ku mund të shoh veshje tradicionale?

Në dasma dhe festivale folklorike, si dhe në punishtet që ende i bëjnë, si mjeshtrit e qelesheve në Prizren.

Burimet

Të gjitha burimet u kontrolluan më 25 tetor 2026. Çdo gjë që nuk e gjetëm me burim e lamë jashtë. Keni vënë re një gabim? Na tregoni dhe e rregullojmë.

Më shumë fotografi të traditave shqiptare në Instagramin e Beatrikës: @traditat_shqiptaree ↗

Vazhdoni të lexoni

Buletini javor

Rri i lidhur me vendlindjen

Vende të reja, ngjarje dhe lajme udhëtimi nga Kosova dhe Shqipëria, për diasporën dhe vizitorët, një herë në javë. Falas.

Email-in tuaj e përdorim vetëm për këtë buletin. Çregjistrohuni kurdo. Privatësia

🚨 Kontakt emergjence 112 · Kosovo 192 / 193 / 194 · Albania 129 / 127 / 128